|

®R®m®hm¡ Ïg®l Ïg®l B®pz
LMeJ cpɤ ®j¡qe, LMeJ ®gm¤c¡,
LMeJ h¡ ®ha¡®mz Q¡ycj¡j¡
ÏLwh¡ W¡L¤j¡l T¤Ïm,
C¾cËS¡m Abh¡ qkhlmz BSL¡m ®a¡
qÉ¡Ïl fV¡lJ M¤h c§®ll
euz Bh¡l öd¤ LÒf®m¡®Ll
NÒf Lb¡C eu, S£h¿¹ ph QÏll¡J
q¡ÏSl¡ ®c®hez H®cl QÏla
QQÑ¡u a¡q¡®cl Lb¡z
|
 |
 |
| |
BQ¡kÑ fËg¤õ Q¾cË l¡u
|
| |
l¡SÏoÑ ®O¡o
®p'V¡ 1893z Bf¡l p¡L¤Ñm¡l ®l¡®Xl (HMe BQ¡kÑ fËg¤õ Q¾cË ®l¡X) LmL¡a¡ ÏhnÄÏhcÉ¡m®ul Ïhl¡V h¡ÏsV¡ ¯aÏll Lb¡ aMe ®LE i¡h®aC f¡®lÏez fl¡d£e ®cnz ®L¡e ÏnÏra i¡la£ul L¡®R Ïh‘¡e, Ïh®no L®l lp¡ue N®hoZ¡ aMe ÏRm üfÀ j¡œz L¡lZ aMe fkÑ¿¹ lp¡ue fÏlÏQa ÏRm fl£r¡j§mL Ïh‘¡e h¡ HL®fÏl®j¾V¡m p¡®u¾p h®m, k¡ AdÉue h¡ N®hoZ¡l SeÉ fË®u¡Se i¡m mÉ¡h®lVÏlz aMe ®L¡b¡u ®pph? Hje Qlj fËÏahåLa¡l j®dÉ LmL¡a¡ ®fËÏp®XϾp L®m®S N®hoZ¡ öl¦ Ll®me BQ¡kÑ fËg¤õ Q¾cË l¡uz HLÏce NÉ¡p Ïh®nÔo®Zl SeÉ hÉhq©a CE ÏX J ÏjV¡l e®ml f¡lc®L fÏlnˤa Ll¡l L¡®S hÉÙ¹ ÏR®me BQ¡kÑ l¡uz f¡lc®L fÏlnˤa Ll¡l Ef¡u qm mð¡ e®m l¡M¡ mO¤ Hhw W¡ä¡ e¡CÏVÌL AÉ¡Ïp®X Ïh¾c¤-Ïh¾c¤ f¡lc ®gm¡z e¡CÏVÌL AÉ¡Ïp®Xl j®dÉ Ïc®u ®k®a ®k®a f¡lc fÏlnˤa q®u k¡uz ®pC L¡S Qm®a Qm®a qW¡v BQ¡kÑ l¡u ®Mu¡m Ll®me f¡l®cl Efl HLV¡ qm¤c BÙ¹lZ f®l®R k¡ ®Lm¡Ïpa BL¡®ll ®k±Nz AÏa p¿¹fÑ®Z JC ®k±N pwNËq Ll®me ÏaÏez e¡e¡e fl£r¡l j¡dÉ®j fËj¡Z Ll®me J'ÏV j¡lÏLEl¡p e¡CVÌ¡CVz ®ke l©fLb¡u fË®hn Ll®me BQ¡kÑ fËg¤õQ¾cË l¡u! a¡l HC pjÙ¹ N®hoZ¡l L¡S fËL¡Ïna qm HÏnu¡ÏVL ®p¡p¡CÏVl S¡e¡Ñ®mz ÏhnÄÏhMÉ¡a "®eQ¡l' fÏœL¡ ®mM¡ qm HC Ïe®uz fl¡d£e ®c®n e§eÉaj p¤®k¡N-p¤Ïhd¡ Ïe®uJ fÏÕQj£®cl pjLr N®hoZ¡ Ll¡ k¡u - fËg¤õ Q¾cË fËj¡Z L®l Ïc®mez
Hlfl ÏaÏe ®j®a EW®me e¡CVÌ¡CV ®k±®Nl N®hoZ¡u, fËÙ¹¤a Ll®me ®hÏlu¡j, LÉ¡mÏnu¡j, jÉ¡N®eÏnu¡j fËiªÏa r¡l£u jªÏšL¡ ®j±®ml e¡CVÌ¡CVz H R¡s¡J e¡CVÌ¡CV lp¡u®el ÏhÏiæ BÏh×L¡®ll j®dÉ E®õM®k¡NÉ qm ÏhöÜ AhØb¡u AÉ¡®j¡Ïeu¡j e¡CVÌ¡CV fËÙ¹¤Ïaz B®N ÏhnÄ¡p Ll¡ qa AÉ¡®j¡Ïeu¡j e¡CVÌ¡CV p¡j¡eÉ Eš¡®f ®i®P ÏN®u e¡C®VÌ¡®Se Hhw Sm ¯aÏl L®lz BQ¡SÑ l¡u fËj¡Z Ll®me HC d¡lZ¡ i¤mz 60 ÏXÏNË ®pϾV®NË®X AÉ¡®j¡Ïeu¡j e¡CVÌ¡CV®L e¡ ®i®P EdÑf¡Ïaa Ll¡ k¡uz HjeÏL h¡Öf AhØb¡®aJ ®k Hl NWe AV¤V b¡®L a¡l fËj¡Z ÏaÏe Ïc®me h¡ÖfOeaÄ (vapour denisty) fÏlj¡®fl j¡dÉ®jz HC pjÙ¹ fl£r¡l gm BQ¡kÑ l¡u ®fn L®lÏR®me mä®el ®LÏjLÉ¡m ®p¡p¡CÏVl HL pi¡uz HC L¡®S pqL¡l£ Ïq®p®h ÏR®me a¡l c¤C R¡œ e£mlae dl Hhw ÏaeLÏs ®cz ®pÏce fÏÕQj£ N®hoL®cl A®eL fËnwp¡ L¤Ïs®uÏR®me BQ¡SÑ fËg¤õ Q¾cËz
Hlfl 1914 p¡®m pÉ¡l Bö®a¡o j¤®M¡f¡dÉ¡®ul j§m E®cÉ¡®N Bf¡l p¡L¤Ñm¡l ®l¡®X ¯aÏl qm l¡S¡h¡S¡l Ïh‘¡e L®mSz pÉ¡l a¡lLe¡b f¡Ïm®al c¡e Ll¡ SÏj®a ÏeÏjÑa qm ea¤e ihez pÉ¡l f¡Ïma, pÉ¡l l¡pÏhq¡l£ ®O¡o Hhw Mul¡ H®ØV®Vl l¡S¡l c¡®e ¯aÏl qm ihe Hhw AdÉ¡fL®cl ®haez ¯aÏl qm ÏhÏiæ AdÉ¡fL fc - f¡Ïma AdÉ¡fL, l¡pÏhq¡l£ ®O¡o AdÉ¡fL, Mul¡ AdÉ¡fLz flha£ÑL¡m fËg¤õQ¾cË a¡l R¡œ ®jOe¡c p¡q¡®L Ïm®M®Re (4-11-34) : "HC college of Science-Hl LmÉ¡®Z Palit J Ghosh k¡q¡ Ïc®me a¡q¡C first and last. La EµQ fc¡d£L¡l£ B®Re...z ÏL¿º ®LqC HLj¡®pl j¡Ïqe¡ Bj¡®cl ®cJu¡ Efk¤š² j®e L®le e¡Cz' 1916 p¡®m Ïh®cn ®b®L ®gl¡l fl pÉ¡l Bö®a¡®ol Ae¤®l¡®d LmL¡a¡ ÏhnÄÏhcÉ¡m®ul fËbj "f¡Ïma AdÉ¡fL' Ïq®p®h ®k¡N Ïc®me BQ¡kÑ fËg¤õ Q¾cË l¡uz f®ll hRlC fc¡bÑÏhcÉ¡u "f¡Ïma AdÉ¡fL' q®u H®me i¡la£u Ïh‘¡®el Bl HL E‹Äm hÉÏš²aÄ pÉ¡l Ïp Ïi ljez lje ®e¡®hm f¤lú¡l f¡h¡l A®eL B®NC fËg¤õ Q¾cË h®mÏR®me, 'if this temple of Science produced only one Raman and nothing else, it will have amply justified the high expectation formed by its founder'
l¡S¡h¡S¡l Ïh‘¡e L®m®S HLV¤ AeÉ d¡l¡l N®hoZ¡ öl¦ Ll®me BQ¡kÑ fËg¤õQ¾cËz HM¡®e a¡yl N®hoZ¡l Ïhou qm ¯Sh p¡mg¡l ®k±Nz ÏaÏe ÏeaÉ ea¤e p¡mg¡l ®k±N ¯aÏl L®le Hhw j¡lL¡Ïl h¡ f¡l®cl mh®Zl p®Â a¡®cl Ïœ²u¡ fËÏaÏœ²u¡ ®c®Mez ®k pju fËg¤õQ¾cË p¤cra¡l p®Â ¯Sh Hhw A¯Sh lp¡u®e N®hoZ¡ Q¡m¡®µRe aMe Bj¡®cl ®c®n ®a¡ h®VC, Hje ÏL Ïh®c®nJ ®i±a lp¡ue h¡ Physical Chemistry h®m üa¿» ®L¡e Ïhou ÏRm e¡z kÏcJ CÏaj®dÉC Bl®q¡Ïeu¡p, iÉ¡¾V qgÚ h¡ A®p¡u¡ô HC n¡M¡u ¬l¦aÄf§ZÑ L¡S Ll®mJ 1900 p¡m fkÑ¿¹ HC n¡M¡u ®L¡e fªbL AdÉ¡fL ÏRm e¡ ®M¡c CwmÉ¡®äJz ®pÏcL ®b®L ®cM®m ®i±a lp¡u®el Suk¡œ¡ öl¦ fËg¤õQ®¾cËl q¡a d®lCz
'Simple living and high thinking'-Hl j§aÑ fËa£L ÏR®me BQ¡kÑ fËg¤õ Q¾cËz ÏnrL Ïq®p®hJ ÏaÏe ÏR®me fËQ™ SeÏfËuz ®h¡p CeÏØVÏVEV-Hl fË¡š²e AÏdLa¡Ñ ®c®h¾cË®j¡qe hp¤ ØjªÏaQ¡lZ L®l®Re: 'I joined Presidency College in 1900 and began attending Prafull Chandra's introductory course of lectures on Chemistry illustrated with very striking experimental demonstration'. LmL¡a¡ ÏhnÄÏhcÉ¡muC ÏRm a¡l h¡Ïs-Olz l¡S¡h¡S¡l Ïh‘¡e L®m®SlC cÏrZ i¡®Nl HLÏV O®l b¡L®aez a¡l ®p pjuL¡l LjÑj¤Ml Ïc®el fËÏaµRÏh Hy®L®Re a¡ylC R¡œ£, LmL¡a¡ ÏhnÄÏhcÉ¡m¡®ul knü£ AdÉ¡ÏfL¡ Ap£j¡ Q®Í¡f¡dÉ¡u, "Bj¡l flj ®p±i¡NÉ ®k HC jZ£o£l p¡Ïæ®dÉ Bp®a ®f®lÏRm¡jz BQ¡kÑ l¡u O¤j ®b®L EW®ae l¡a Ïae®Vl pjuz a¡lfl Q¡ ®M®u fs¡öe¡ Ll®aez pL¡m f¡yQ'V¡l pju BQ¡kÑ SNc£n Q¾cË hp¤ J hÂh¡p£ L®m®Sl AdÉr ÏNl£n Q¾cË hp¤®L Ïe®u juc¡®e ®hs¡®a ®k®ae ®O¡s¡l N¡Ïs L®lz ... juc¡e ®b®L Ïg®l Bp®ae pL¡m p¡aV¡uz AÒf ÏLR¤ ®M®u pÉ¡l a¡lLe¡b f¡Ïma mÉ¡h®lVÏll h¡l¡¾c¡u f¡uQ¡Ïl Ll®aez pL¡m BVV¡-eV¡l pju ph ÏnrL J N®hoLl¡ H®p L¡S öl¦ Ll®aez fË®aÉ®LlC p®Â ®cM¡ L®l a¡®cl L¡S ®Lje q®µR, L£ L¡S Ll®Re, L£ Ap¤Ïhd¡ q®µR Ïhnci¡®h ÏS‘¡p¡ Ll®aez a¡®cl L¡®S ®L¡e Ap¤Ïhd¡ e¡ qu ®pÏc®L a¡yl mr ÏRmz ®LE ®cÏl L®l mÉ¡hlVÏl®a H®m l¡N Ll®aez ... N®hoZ¡l L¡SJ Qma l¡Ïœ cnV¡-HN¡lV¡ fkÑ¿¹z ...BQ¡kÑ l¡u l¡®aJ mÉ¡h®lVÏl®a Bp®aez ÏaÏeC ÏR®me Bj¡®cl fË¡®Zl Øf¾ce'z
Ïh®c®nl eÉ¡u H®c®nJ 1924 p¡®m LmL¡a¡u fËÏaù¡ Ll®me "CÏäu¡e ®LÏjLÉ¡m ®p¡p¡CÏV'z Q¡LÏlj¤M£ h¡P¡Ïm®L hÉhp¡u Be®a ®Q®uÏR®me BQ¡kÑ fËg¤õ Q¾cËz h¡P¡Ïml ®Qae¡®L S¡NËa Ll®a Ïm®MÏR®me A®eL fËhå, fËÏaù¡ L®lÏR®me ®hÂm ®LÏjLÉ¡m pq A®eL fËÏaù¡ez 1944 p¡®m HC jq¡e fËÏai¡l S£he¡hp¡e quz
|
|
 |
 |

|
|